Dezelfde twee lampjes als in het ontwikkelkompas, maar nu per bewustzijnslaag: hoe het eruitziet als iemand vastklampt of afsnijdt, wat hij daarmee vermijdt, en welke opgave eronder ligt.
Waar fixatie verstrakt, helpen verzachten en verruimen. Waar dissociatie fragmenteert, helpen verbinden en belichamen. Een dissociatie op de ene laag leidt vaak tot valkuilgedrag op een andere; een fixatie tot een allergie voor wat de volgende laag vraagt.
Klik een lampje aan, of open alle lagen tegelijk. De lagen zijn die van de bewustzijnsladder, de lampjes die van het ontwikkelkompas.
Negen lagen, achttien lampjes
Klik een lampje. Een dissociatie op de ene laag leidt vaak tot valkuilgedrag op een andere; een fixatie tot een allergie voor wat de volgende laag vraagt.
Alle lagen van dichtbij
Vijf vragen in het gesprek
Het kompas en deze tabel geven de ingrediënten. In het gesprek helpen vijf vragen, in deze volgorde. Kies per gesprek één ingang, de meest kansrijke.
Geen vijanden
Fixatie en dissociatie zijn natuurlijke reacties op spanning en onveiligheid. Onder fixatie ligt bijna altijd een onvervulde behoefte; dissociatie was ooit een manier om te overleven wat niet te dragen viel.
Niet vastzetten
Iemand op ‘zijn laag’ vastzetten is zelf een fixatie van de begeleider. De tabel beschrijft werkstanden, geen mensen.
Veiligheid vóór diepte
Werk van regulatie naar reflectie, relatie en realisatie. Gaat dissociatie dieper dan jullie samen kunnen dragen, dan hoort het bij zorg.
Waar het vandaan komt
Uit de dis-alignmenttabel van het formulier Intake & Analyse en de lessen over het ontwikkelkompas in de begeleidersopleiding.